Project

Charismatisch leiderschap in sociale bewegingen tijdens het interbellum. Hendrik De Man, minister in hemdsmouwen, in een comparatief perspectief.

Looptijd
01-01-2014 → 31-12-2019
Financiering
Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO)
Onderzoeksdisciplines
  • Humanities
    • Historical theory and methodology
Trefwoorden
Charismatisch leiderschap interbellum
 
Projectomschrijving

Het betreft onderzoek ‘charismatische’ leiderschap in sociale bewegingen, een onderwerp dat is verwaarloosd door geschiedschrijving sinds conceptuele notities Max Weber aan het begin van de twintigste eeuw. Het centrale punt is de Belgische arbeidersbeweging in het interbellum. Na de eerste generatie van de charismatische leiders aan het eind van de negentiende eeuw, een nieuwe generatie ontstaan, die met zijn voorkeur voor een nationaal georiënteerde autoritair socialisme, gaf een nieuwe dimensie aan Weber's charisma theorie, gebaseerd op syndicalistic en anarchistische Gesinnungspolitiker. Het vergelijken van deze generaties en het testen van hen tegen een vergelijkbare vorm van leiderschap in Europa tussen de twee oorlogen, geeft het project een internationale dimensie. In de hedendaagse geschiedenis, in combinatie met politiek leiderschap, charisma is een problematisch begrip dat begripsverheldering voor historische contextualisering en transnationale vergelijking vereist. Vaak wordt aangenomen dat charismatisch leiderschap manifesteert zich vooral in tijden van crisis. Het wordt ook vaak geassocieerd met sociale bewegingen blijk van een zekere nostalgie naar het pre-industriële en pre-democratische waarden. In het eerste deel van het project wordt de Weberiaanse begrip charisma geproblematiseerd door middel van een grondige de status quaestionis van de historische en sociologische studie van dit concept tot op heden. In het tweede deel van het project wordt Hendrik de Man's leiderschap als een empirische case study naar het charisma begrip te operationaliseren in relatie tot de socialistische beweging in het interbellum. Met behulp van een verscheidenheid van bronnen, de onderzoeker is gericht op het analyseren van 1) Hendrik De Man's veranderende relatie, als een charismatische leider, met de socialistische rank-and-file, tijdens de daaropvolgende fasen van zijn loopbaan; 2) de invloed van zijn conceptualisering van massapsychologie op zijn politieke stijl en prestaties; 3) de vergelijking van De Man met de Belgische voorgangers, zoals Edward Anseele en Emile Vandervelde, en met soortgelijke politieke leiders in andere landen, zoals Koos Vorrink, Gustave Hervé en Robert Michels.