Wormhagedissen, een groep gravende hagedissen, vertonen opmerkelijke musculoskeletale aanpassingen die efficiënt graven in uiteenlopende ecologische contexten mogelijk maken. Dit project heeft tot doel te achterhalen hoe hun musculoskeletaal systeem geëvolueerd is en zijn componenten moduleert om prestaties te optimaliseren, gebruikmakend van een multischalige en interdisciplinaire benadering. Centraal staan acht complementaire hypothesen, die elk onderzocht worden door partnerlaboratoria met geïntegreerde methodologieën. Op craniaal niveau testen we of variatie in schedelmorfologie functionele specialisaties tussen regio’s weerspiegelt (HP1), en of macroschaal schedelvormen geoptimaliseerd zijn om mechanische belastingen door milieu- en voedingsgerelateerde factoren te weerstaan (HP2). Op systeemniveau analyseren we correlaties tussen graaf- en bijtkrachten (HP3), en onderzoeken we de ontwikkelings- en genetische basis van craniale variatie (HP4). Op weefsel- en materiaalschaal bestuderen we hoe genetische en biomechanische variatie tot uiting komt in de nanostructuur van botten, kraakbeen en suturen (HP5), en hoe materiaalcompositie en -structuur de biomechanische prestaties bepalen (HP6). Op orgaan- en organismaal niveau onderzoeken we hoe variatie in harde weefsels samenhangt met die in spieren (HP7), en hoe alternatieve graafmodi met de kop gerealiseerd worden via geconserveerde motorpatronen gecombineerd met uiteenlopende hoofdbewegingen (HP8). Door beeldvorming, in vivo experimenten, computersimulaties, moleculaire analyses en bewegingsreconstructies te integreren over verschillende schalen—van genen en nanostructuren tot gedrag—zal dit project ongekende inzichten bieden in de evolutionaire morfologie van amphisbaeniërs. Naast fundamentele kennis levert het een krachtig kader om multischalige biologische data te koppelen aan prestaties en ecologie.