-
Humanities and the arts
- Contemporary literature
- Gender studies
- Literatures in Spanish
In dit proefschrift onderzoek ik hoe gendergeweld wordt verbeeld in de Argentijnse en Mexicaanse kroniek. Ik analyseer zeven kronieken, gepubliceerd tussen 2004 en 2021, waarin geweld tegen vrouwen centraal staat: “Y parirás con dolor” (2004) van Josefina Licitra, Los suicidas del fin del mundo (2005) van Leila Guerriero, Chicas muertas (2014) van Selva Almada, La fosa de agua (2018) van Lydiette Carrión, “Reina, esclava o mujer” (2018) van Fernanda Melchor, Donde no hago pie (2021) van Belén López Peiró y El invencible verano de Liliana (2021) van Cristina Rivera Garza. De kroniek is een Latijns-Amerikaans literair genre dat op feiten gebaseerde verhalen vertelt. Het biedt auteurs de mogelijkheid om actuele gebeurtenissen te bevragen, heersende discoursen tegen het licht te houden en nieuwe perspectieven voor te stellen. Feministische bewegingen, die het thema gendergeweld op de maatschappelijke agenda hebben gezet, hebben een van de belangrijkste ontwikkelingen van de 21e eeuw teweeggebracht, en het zijn Latijns-Amerikaanse denkers en activisten die hierin het voortouw hebben genomen. Toch wordt gendergeweld in de regio vaak óf verhuld óf op sensationele wijze weergegeven. Vanuit dit spanningsveld formuleer ik mijn centrale onderzoeksvraag: welke strategieën hanteert de kroniek om gendergeweld te representeren, en wat leert dat ons over de betekenis van het genre vandaag? Om deze vraag te beantwoorden heb ik de kronieken onderzocht op drie niveaus: het gebruik van narratieve genres, de omgang met documenten en de rol van emoties. De analyse van narratieve genres laat zien dat de auteurs technieken uit het reisverhaal, de politieroman en het melodrama hanteren om misdaden te reconstrueren, terwijl zij deze tegelijk naar hun hand zetten en kritisch onder de loep nemen. De analyse van documenten toont hoe de kronieken archieven creëren over de misdaden door publieke en persoonlijke bronnen met elkaar in dialoog te laten treden. Zo onthullen de teksten hoe gendergeweld in bepaalde discoursen wordt genormaliseerd, verdedigd en versterkt, terwijl de kroniekschrijvers de verhalen en stemmen van de slachtoffers hiertegenover plaatsen. De analyse van emoties maakt zichtbaar hoe kroniekschrijvers gevoelens van verwondering, angst, pijn en verontwaardiging inzetten om het geweld aan de kaak te stellen en de impact ervan te benadrukken. Zo kunnen de kronieken worden beschouwd als affectieve archieven van gendergeweld. De analyse op deze drie niveaus laat zien dat de kronieken niet alleen het geweld zichtbaar maken en aanklagen, maar vooral ook blootleggen hoe narratieve genres en maatschappelijke discoursen dit geweld normaliseren en in stand houden.